การประเมินความเสี่ยง
การประเมินความเสี่ยงหน้างานก่อนเริ่มงาน
(Task Risk Assessment: TRA)
การประเมินความเสี่ยงหน้างาน หรือ Task Risk Assessment (TRA) เป็นกระบวนการสำคัญด้านความปลอดภัยในการทำงาน ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถระบุอันตราย ประเมินระดับความเสี่ยง และกำหนดมาตรการควบคุม ก่อนเริ่มปฏิบัติงานจริง เพื่อลดโอกาสการเกิดอุบัติเหตุและความสูญเสีย
ความหมายของ TRA
TRA คือ การวิเคราะห์งานในแต่ละขั้นตอน เพื่อค้นหา “สิ่งที่อาจก่อให้เกิดอันตราย” (Hazard) และประเมินว่า “มีความเสี่ยงมากน้อยเพียงใด” (Risk) พร้อมทั้งกำหนดวิธีป้องกันหรือควบคุมความเสี่ยงนั้นอย่างเหมาะสม
วัตถุประสงค์ของการทำ TRA
* ป้องกันอุบัติเหตุและการบาดเจ็บจากการทำงาน
* ลดความสูญเสียต่อชีวิต ทรัพย์สิน และสิ่งแวดล้อม
* สร้างความตระหนักด้านความปลอดภัยให้กับพนักงาน
* ปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านกฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัย
ขั้นตอนการทำ Task Risk Assessment
1. แยกขั้นตอนการทำงาน (Job Breakdown)
วิเคราะห์งานออกเป็นขั้นตอนย่อย ๆ เช่น การเตรียมงาน การปฏิบัติงาน และการเก็บงาน
2. ระบุอันตราย (Hazard Identification)
พิจารณาว่าในแต่ละขั้นตอนมีอันตรายอะไรบ้าง เช่น
การตกจากที่สูง
ไฟฟ้าช็อต
วัตถุตกใส่
การสัมผัสสารเคมี
3. ประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment)
พิจารณา 2 ปัจจัยหลัก:
ความรุนแรง (Severity): หากเกิดเหตุจะร้ายแรงแค่ไหน
โอกาสเกิด (Likelihood): มีโอกาสเกิดมากน้อยเพียงใด
จากนั้นจัดระดับความเสี่ยง เช่น ต่ำ / ปานกลาง / สูง
4. กำหนดมาตรการควบคุม (Control Measures)
ใช้หลักการลำดับชั้นการควบคุม (Hierarchy of Controls):
การกำจัด (Elimination)
การทดแทน (Substitution)
การควบคุมทางวิศวกรรม (Engineering Control)
การควบคุมทางการบริหาร (Administrative Control)
อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE)
5. สื่อสารและอนุมัติ (Communication & Approval)
อธิบาย TRA ให้ทีมงานเข้าใจก่อนเริ่มงาน
ให้ผู้ควบคุมงานตรวจสอบและอนุมัติ
6. ทบทวนและติดตามผล (Review)
ตรวจสอบระหว่างทำงาน
ปรับปรุงเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงหน้างาน
ตัวอย่างการใช้งาน TRA หน้างาน
เช่น งานทำงานบนที่สูง:
อันตราย: ตกจากที่สูง
ความเสี่ยง: สูง
มาตรการ: ใช้สายกันตก ติดตั้งนั่งร้านมาตรฐาน อบรมพนักงาน
ประโยชน์ของ TRA
* ลดอุบัติเหตุอย่างเป็นรูปธรรม
* เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน
* สร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยในองค์กร
* ช่วยให้พนักงานมีความมั่นใจในการทำงานมากขึ้น
สรุป
TRA เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้การทำงานมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น โดยการ “คิดก่อนทำ” และ “ประเมินก่อนเริ่ม” จะช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทุกองค์กรควรส่งเสริมให้มีการทำ TRA อย่างสม่ำเสมอ และจริงจัง เพื่อความปลอดภัยของทุกคนในสถานที่ทำงาน
สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน จังหวัดชลบุรี
คุณอนุชา ฉิมเชิด 081-6837450 , ดร.ทรงศักดิ์ ใจกล้า 086-3044415
